مکان‌یابی محل دفن پسماند ساختمانی با استفاده از ترکیب فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FUZZY AHP) و سیستم اطلاعات مکانی (GIS) (مطالعه موردی: شهر قزوین)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاداسلامی واحد علوم وتحقیقات تهران

2 دانشیار دانشگاه آزاداسلامی واحد علوم وتحقیقات تهران

3 استادیار دانشکده عمران دانشگاه صنعتی خواحه نصیرالدین طوسی

4 استادیار دانشکده عمران دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی

چکیده

امروزه با توسعه روز‌افزون شهری، پسماند ساختمانی یک معضل بزرگ برای زندگی شهری است. شهر قزوین نیز از این قائده مستثنی نبوده و یافتن مکان دفن مناسب یک ضرورت مهم است. هدف از این پژوهش شناسایی مناطق مستعد دفع پسماندهای ساختمانی در محدوده شهرستان قزوین با در نظرگرفتن شرایط و ضوابط سازمان‌هایی همچون شهرداری، مدیریت پسماند و سازمان حفاظت محیط زیست و با استفاده از سامانه‌ی اطلاعاتی جغرافیایی GIS می‌باشد. بدین منظور در این پژوهش از 16 لایه‌ی اطلاعاتی شامل لایه‌هایی مانند زمین‌شناسی، نوع خاک و نفوذپذیری، کاربری اراضی، اقلیم، فاصله از رودخانه، فاصله از مناطق حفاظت‌ شده، جهت شیب و غیره در محدوده شهرستان قزوین بکار گرفته شدند و بعد از تولید نقشه‌های اولیه، طبقه‌بندی و ارزش‌گذاری زیرمعیارهای هر لایه اطلاعاتی انجام گرفته است و مقادیر ارزش‌گذاری به مقادیر فازی بین صفر و یک تبدیل گردیدند. سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی وزن مطلق هر لایه اطلاعاتی محاسبه شد و با تلفیق و هم‌پوشانی وزن‌دار لایه‌ها، نقشه شایستگی مکان‌یابی محل دفن پسماندهای ساختمانی برای شهرستان قزوین تولید گردید. طبق نقشه شایستگی، مکان‌های موجود برای دفن پسماند در پنج پهنه مشخص و زمین‌هایی با مساحت بالا از میان زمین‌های پهنه پنجم (با ارزش 9) جهت بهترین مکان برای دفن پسماند ساختمانی در بازه 40 ساله پیشنهاد شدند. طبق نتایج تحقیق مشخص شد محدوده شمال غربی قزوین به دلیل جنس خوب خاک، کاربری اراضی مناسب، فاصله از رودخانه‌ها، گسل‌ها و دسترسی به جاده ارتباطی و اقلیم خشک می‌تواند مناسب‌ترین مکان برای دفن پسماند ساختمانی باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Site Selection of Construction Waste Landfill Based on Combination of Fuzzy AHP and Geospatial Information System (GIS) (Case Study: Qazvin, Iran)

نویسندگان [English]

  • Mozaffar Khademi Shiraz 1
  • Mehdi Ravanshadnia 2
  • Afshin Khoshand 3
  • Hamidreza Abbasianjahromi 4
1 M.Sc. of Islamic Azad University of Science Research Branch
2 Associated Professor of Islamic Azad University Tehran Science and Research Branch
3 Assistant Professor at K N Toosi University of Tech.
4 Assistant Professor at K. N. Toosi University of Technology
چکیده [English]

Today, with the increasing urban development, construction waste is a major problem for urban life. The city of Qazvin is no exception to this, and researching an optimum landfill site is an important necessity. The purpose of this research is to optimum site selection areas for landfill Construction wastes using the geospatial information system (GIS) in a boundary area of ​​Qazvin County which taking into account the terms and conditions of organizations such as the Municipality, Waste Management, and Environmental Protection Organization. In this study, 16 layers of information including geology, soil type, and permeability, landuse, climate, river distance, distance from protected areas, aspect, etc. in the boundary of Qazvin County were used. After producing the preliminary maps, the sub-criteria of each information layer are classified and evaluated and the values are converted to fuzzy values ​​between zero and one. Then, the fuzzy analytic hierarchy process (FAHP) method has been used to determine the absolute weight of each information layer and by integrating and overlapping weighted layers, a suitability mapof the construction landfill site for Qazvin city is produced.According to the suitability map, sites for landfill were identified in five distinct zones, and fields with high area among fields of the fifth zone (with value 9) were suggested as the best landfill site for 40 years. The results showed that northwest of Qazvin due to good soil type, suitable landuse, distance from rivers, faults, and access to communication road and dry climate could be the most suitable site for landfill.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geospatial information system (GIS)
  • Fuzzy analytic hierarchy process (FAHP)
  • Construction Waste Landfill
  • Site selection
  • Qazvin
[1] K. Khodaverdi, A. Faghih, E. Eslami, A fuzzy analytic network process approach to evaluate concrete waste management options, Tehran: Sharif University of Technology, (2008).
[2] W.G. Hendrix, D.J. Buckley, Use of a geographic information system for selection of sites for land application of sewage waste, Journal of Soil and Water Conservation, 47(3) (1992) 271-275.
[3] U. Shrivastava, M. Nathawat, Selection of potential waste disposal sites around Ranchi urban complex using remote sensing and GIS techniques, urban planning, in:  Map Asia Conference, 2003, pp. 13.
[4] J. Won, J.C. Cheng, Identifying potential opportunities of building information modeling for construction and demolition waste management and minimization, Automation in Construction, 79 (2017) 3-18.
[5] J. Ghanei Ardakani, S.A. Kashfi, Landfill Location construction waste Yazd using Analytical Hierarchy Methods, Scientific Journal Management System, 11(39) (2017) 54-70. (In Persian).
[6] A. Kengpol, P. Rontlaong, M. Tuominen, A decision support system for selection of solar power plant locations by applying fuzzy AHP and TOPSIS: An Empirical Study, Journal of Software Engineering and Applications, 6(09) (2013) 470.
[7] R. Sarvar, A. Rashidi Ebrahimhesari, Optimal Positioning For Disposing Sanitary/Hospital Wastes Case Study: Bonab Township, Geography, 12(42) (2014) 45-65. (In Persian).
[8] T.L. Saaty, What Is The Analytic Hierarchy Process? In:  Mathematical Models for Decision Support, Springer, 1988, Pp. 109-121.
[9] A. Pourahmad, M. Sajad Zahrai, S. Nazari Alavi, K. Habibi, The Use Of Fuzzy Algorithms And GIS Equipment To Locate In Urban Areas (Case Study: City Landfill Babolsar), J Environ Stud, 33(42) (2007) 31-42.
[10] D.-Y. Chang, Applications of the Extent Analysis Method on Fuzzy AHP, European Journal of Operational Research, 95(3) (1996) 649-655.
[11] J.J. Buckley, Fuzzy Hierarchical Analysis, Fuzzy Sets and Systems, 17(3) (1985) 233-247.
[12] A. Arabameri, A.R. Shahriari, Site Selection Of Landfill With Emphasis On Hydro geomorphological – Environmental Parameters Shahrood-Bastam Watershed, Journal Of Geographical Sciences, 16(43 #F00418) (2017) 55-80. (In Persian).
[13] Y. Khosravi, H. Ashjaie, Landfill Site Selection For Urban Hysteresis Of Qazvin City Using The AHP In Arcgis Software, Journal Of Human & Environment, 15(4) (2018) 51-63. (In Persian).
[14] V. Nikzad, Y. Moarab, M.J. Amiri, N. Foroughi, Landfill Site Selection Using Fuzzyl In Gis And Fuzzy Analytic Hierarchical Model (Fahp)(Case Study: Minoodasht Town), Journal Of Environmental Science And Technology, 16(Special Issue) (2015) 421-435. (In Persian).
[15] M. Yamani, S. Alizadeh, Site Locating Landfill In Hashtgerd Area By Using Analytical Hierarchy Process(Ahp) And Geographic Information System (Gis), Geographical Data, 24(96) (2015) 79-90. (In Persian).
[16] E.P. Agency, Technical Requirements for Designing Normal and Special Landfills, (2019).