ارزیابی توپولوژی شبکه متروی تهران با استفاده از یک شاخص ترکیبی برای رتبه‌بندی شبکه‌های مترو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه برنامه ریزی حمل و نقل، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 گروه برنامه‌ریزی حمل و نقل، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشکده فنی و مهندسی، کالج شهر نیویورک، نیویورک، آمریکا

چکیده

شبکه‌های حمل و نقل همگانی، به عنوان یکی از زیرساخت‌های اساسی شهرها، در کاهش آلودگی هوا و ازدحام ترافیک نقش مهمی را ایفا می‌نمایند. برای انتخاب راهکار مناسب جهت توسعه شبکه مترو، به عنوان یکی از کاراترین شیوه‌های حمل و نقل همگانی، از شاخص‌های ارزیابی استفاده می‌گردد. در این پژوهش، شاخصی جهت ارزیابی شبکه‌های مترو ارائه می‌گردد که از 4 معیار طول شبکه، ویژگی‌های توپولوژی، تراکم ایستگاه و متوسط طول کمان برای امتیاز شکل شبکه (عدد صحیحی بین صفر و 10) و از دو معیار تعداد مسافر سالیانه و تعداد مسافر بر واحد طول به عنوان امتیاز سرویس‌دهی (بین صفر و یک) استفاده می‌گردد. بر اساس این شاخص شبکه متروی تهران با کسب امتیاز 390/4 در رتبه 29 و شبکه متروی نیویورک با کسب امتیاز 506/8 در رتبه اول در بین 52 شهر جهان قرار می‌گیرند. بر اساس معیارهای پیچیدگی و اتصال شبکه و با توجه به خوشه‌بندی فازی می‌توان گفت شبکه متروی تهران در مرز شبکه‌های متروی توسعه یافته قرار دارد. از طرفی با در نظر گرفتن معیارهای متوسط طول خط و تعداد ایستگاه‌های شبکه و مرزهای فازی ارائه شده، متروی تهران در مرز شبکه‌های دسترسی منطقه‌ای و پوشش منطقه‌ای قرار می‌گیرد. همچنین با توجه به مدل‌های رگرسیون ارائه شده برای تخمین طول و تعداد ایستگاه‌های شبکه مترو بر اساس روند جهانی، شهر تهران باید دارای شبکه‌ای با طول 3/206 کیلومتر طول (1/31 کیلومتر کمبود) و 147 ایستگاه (8 ایستگاه کمبود) باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Topology Evaluation of Tehran metro network utilizing a mixed index for metro networks ranking

نویسندگان [English]

  • Amir Reza Mahdavi 1
  • AmirReza Mamdoohi 2
  • Mahdieh Allahviranloo 3
1 Transportation Planning Department, Faculty of Civil and Environmental Engineering, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Transportation Planning Dept., Civil & Envi. Eng. Faculty, Tarbiat Modares University
3 Groove School of Engineering, City College of New York, United States of America
چکیده [English]

As an essential infrastructure of cities, public transit networks have special importance in decreasing traffic congestion and air pollution. Metro network is known as the most efficient mode of public transit due to green. Usually, based on evaluation indices, a suitable approach to the development of a metro network is chosen. In this study, the mixed evaluation index is composed of two component that they are shape and service points. The shape point is calculated by utilizing network length, topology characteristics, station density, and average edge length (integer value between zero and ten). Also, annual passenger and passenger per unit length are utilized to calculate the service point (between zero and one). Metro network data of 52 cities in the world are collected. Based on the mixed index, the score of Tehran and New York metro network are equal to 4.390 (rank 29) and 8.506 (rank 1), respectively. Metro networks are classified into three groups based on connectivity and complexity indices with utilizing fuzzy c-means (FCM) clustering method. Results indicated that the Tehran metro network is a relatively developed system. Another classification with fuzzy boundaries based on average line length and total number of stations is accomplished. This classification results in the Tehran metro network is partly a regional accessibility system. Finally, Results of regression models based on the world trend indicate that currently, length and number of stations of the Tehran metro network should be equal to 206.3 km (31.1 km deficiency) and 147 (8 stations deficiency), respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mixed index
  • Evaluation
  • Ranking
  • Metro
  • Tehran