مدلسازی عددی و بهینه سازی ترتیب لایه‌های سنگی بمنظور کاهش اثر بارگذاری ضربه‌ای سطحی بر فضاهای زیرزمینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی، مجتمع دانشگاهی پدافندغیرعامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر

2 مجتمع دانشگاهی پدافندغیرعامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر

چکیده

امروزه کاربرد فضاهای مدفون برای حفاظت از تأسیسات و تجهیزات حساس بر کسی پوشیده نیست. از فضاهای امن مدفون بویژه تونل‌ها برای ایجاد انبارها، نگهداری از تجهیزات دفاعی و نظامی و همچنین ذخیره سازی برخی مواد و تجهیزات خاص استفاده می‌شود. علاوه بر آن استفاده از این فضاها بعنوان تونل‌های خدمات شهری مانند خطوط انتقال آب، مخابرات، انرژی و ... متداول است. تامین امنیت این فضاها در برابر بارگذاری‌های سطحی از موارد بسیار مهم در ساخت و طراحی آن‌ها می‌باشد. فضاهای مدفون در مقابل بارگذاری های مختلف قرار می‌گیرند که یکی از آن ها بارگذاری ضربه‌ای سطحی ناشی از انفجار است. در این مقاله، بارگذاری ضربه‌ای در محیط‌های مدفون با استفاده از روش کوپل اویلری - لاگرانژی (CEL) در محیط نرم‌افزار ABAQUS بصورت عددی مدل‌سازی شده است. بدین منظور با استفاده از چیدمان سنگ تک لایه، دولایه و سه لایه، بیشینه فشار ناشی از بار ضربه‌ای در مدل‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. مطابق با نتایج حاصل از شبیه‌سازی در این پژوهش، بیشترین میزان دمپ موج ضربه‌ای زمانی حاصل شد که لایه سنگی با بیشترین درجه هوازدگی (سنگ متخلخل) در نزدیک‌ترین موقعیت نسبت به فضای مدفون موردنظر قرارگرفته باشد. بر این اساس، عمق ایمن فضای مدفون مدلسازی شده برای سنگ ضعیف یا متخلخل حدود 12 متر، برای سنگ متوسط حدود 14 متر و برای سنگ قوی یا بکر حدود 18 متر بدست آمد. همچنین بر اساس نتایج حاصله، میزان تنش انتقالی از سنگ ضعیف به سنگ قوی افزایش و میزان تنش از سنگ قوی به سنگ ضعیف کاهش می‌یابد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Numerical modeling and optimization of rock layers arrangement to reduce the effect of surface impact loading on underground spaces

نویسندگان [English]

  • Mohammad Yaser Radan 1
  • Arian Tadrisi ParsaMoghadam 2
  • Seyed Ahmad Hosseini 1
1 Faculty Member of Passive Defense, Malek ashtar University of Technology
2 Faculty of Passive Defense, Malek Ashtar University of Technology, Iran.
چکیده [English]

Today, the use of buried spaces to protect sensitive facilities and equipment is not hidden from anyone. Buried safe spaces, especially tunnels, are used to create warehouses, maintain defense and military equipment, and also store some special materials and equipment. In addition, it is common to use these spaces as tunnels for urban services such as water transmission lines, telecommunications, energy, etc. Ensuring the security of these spaces against surface loads is one of the most important things in their construction and design. Buried spaces are exposed to various loadings, one of which is surface impact loading caused by explosion. In this article, impact loading in buried environments is numerically modeled using the Eulerian-Lagrangian (CEL) method in the ABAQUS software environment. For this purpose, using single-layer, double-layer and three-layer stone arrangement, the maximum pressure caused by impact load has been investigated in different models. According to the simulation results in this research, the highest amount of shock wave damping was obtained when the rock layer with the highest degree of weathering (porous rock) is located in the closest position to the buried space. Based on this, the safe depth of the modeled buried space was found to be about 12 meters for weak or porous rock, about 14 meters for medium rock, and about 18 meters for strong or pristine rock. Also, based on the results, the amount of transfer stress from weak rock to strong rock increases and the amount of stress from strong rock to weak rock decreases.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Impact load
  • Numerical modelling
  • Protective layers
  • Optimization
  • Buried space