تعیین کیفیت آبهای زیرزمینی با استفاده از یک سیستم GIS-AHP مبنا و مقایسه آن با دیاگرام ویلکوکس (مطالعه موردی دشت رفسنجان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سازه هیدرولیکی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 استادیاار گروه مهندسی نقشه برداری، دانشکده مهندسی عمران و نقشه برداری، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان

3 دانشجوی دکتری سنجش از دور، دانشکده مهندسی نقشه برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران

10.22060/ceej.2021.18764.6954

چکیده

تعیین کیفیت آب‌های زیرزمینی با توجه به ضرورت استفاده از آن‌ها در مصارف شرب، کشاورزی و صنعت، یک امر ضروری به شمار می‌رود. دشت رفسنجان به علت وجود باغات پسته یکی از اقتصادی‌ترین دشت‌های کشور محسوب می‌شود. بنابراین مدیریت صحیح و مطالعات دقیق آب‌های زیرزمینی در این دشت امری ضروری است. تحقیق حاضر در جهت ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت رفسنجان با کاربرد کشاورزی انجام شده است. در مرحله اول پس از انتخاب پارامترهای ارزیابی کیفیت آب، وزن‌دهی به روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) انجام شده و سپس با استفاده از سیستم‌ اطلاعات جغرافیایی (GIS) کیفیت آب‌های زیرزمینی منطقه مورد مطالعه مدلسازی شد. با توجه به نتایج حاصل از پهنه‌بندی نهایی کیفیت آب زیرزمینی، حدود 6/1 درصد از منطقه مورد مطالعه دارای آب‌هایی با کیفیت خیلی خوب، 20 درصد دارای کیفیت متوسط، 7/52 دارای کیفیت نامناسب و 7/25 دارای کیفیت خیلی بدی می‌باشند. همچنین براساس تحلیل آماری دیاگرام ویلکوکس، آب 5/1 درصد از چاه‌های منطقه دارای کیفیت خوب، 2/16 درصد دارای کیفیت متوسط و 2/60 درصد دارای کیفیت نامناسب می‌باشند. 1/22 درصد از چاه‌ها نیز به دلیل کیفیت بسیار بد در دیاگرام جای نمی‌گیرند. این پژوهش نشان داد که با بکارگیری یک روش‌ GIS-AHP مبنا، می توان این نوع داده را به صورت مکانی تجزیه و تحلیل کرد و نتایج متقن بدست آورد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Determination of Groundwater Quality Using a GIS-AHP Based System and Compared with Wilcox Diagram (Case Study: Rafsanjan Plain)

نویسندگان [English]

  • Somayeh Salehi 1
  • Ali Esmaeily 2
  • Hadi Farhadi 3
1 Ph.D Student of Hydraulic Structure, Department of Civil Engineering, Shahid Bahonar University of Kerman, Iran
2 Assistant Professor, Department of Surveying Engineering, Faculty of civil and surveying Engineering, Graduate University of Advanced Technology, Kerman
3 Ph.D. Student in Remote Sensing, Faculty of Geodesy and Geomatics Engineering, K.N Toosi University of Technology, Tehran, Iran
چکیده [English]

Determining the quality of groundwater is one of the key elements of water usage in drinking, agriculture and industry sectors. Rafsanjan plain is one of the most economical plains in the country due to the existence of pistachio orchards. Therefore, proper management and careful study of groundwater in this plain is essential. The present study was conducted to evaluate the groundwater quality of the Rafsanjan plain with agricultural applications. In the first stage, after selecting the effective parameters in water quality assessment, weighting was performed by Analytic Hierarchy Process (AHP) and then the groundwater quality of the study area was modeled using GIS software. According to the results of the final zoning of groundwater quality, about 1.6% of the study area has very good quality water, 20% has medium quality, 52.7 has poor quality and 25.7 has very poor quality. In addition, based on the statistical analysis of Wilcox diagram, 1.5%, 16.2%, and 60.2% of the wells in the study area had good, medium and poor quality, respectively. Moreover, 22.1% of the wells are not included in the diagram due to very poor quality. This research revealed that a GIS-AHP based method can analyze this kind of data spatially and consistent results could be obtained.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Determination of Groundwater Quality
  • Rafsanjan Plain
  • Analytical Hierarchy Process
  • Geographical Information System
  • Wilcox Diagram