اولویت‌ بندی روش‌های توسعه کم‌ اثر به منظور مدیریت رواناب سطحی شهری، با استفاده از روش TOPSIS و Fuzzy TOPSIS (مطالعه موردی: شهرک سپاهان‌شهر اصفهان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهرکرد، ایران

2 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه شهرکرد، ایران

چکیده

در دهه‌های اخیر به دلیل گسترش شهرنشینی، درصد مناطق مسکونی و صنعتی و در نتیجه درصد مناطق نفوذناپذیر افزایش یافته است. این امر موجب افزایش رواناب سطحی شهر‌ها شده است. بنابراین لازم است تا با استفاده از راهکار‌هایی همچون روش‌های توسعه کم‌اثر، مقادیر رواناب سطحی در شهرها کنترل شود. در این پژوهش از 6 روش توسعه کم اثر (LID) که شامل: روکش نفوذپذیر، بشکه ذخیره باران، ترانشه نفوذ، سیستم نگهداشت زیستی، روکش‌نفوذپذیر-ترانشه نفوذ و بشکه ذخیره باران-سیستم نگهداشت زیستی، استفاده شده است. این روش‌ها توسط 4 شاخص کاهش حجم رواناب، کاهش دبی اوج رواناب، اقتصادی و اجتماعی مورد ارزیابی قرار‌گرفتند. برای تعیین مقادیر شاخص‌های هیدرولوژیک حجم و دبی اوج رواناب از مدل SWMM، برای تعیین مقادیر شاخص اقتصادی (هزینه) از فهرست آنالیز بها و برای شاخص اجتماعی، تعداد 20 پرسشنامه‌ توسط متخصصان محلی، تکمیل شد. در ادامه و به منظور اولویت‌بندی روش‌های LID، از دو معیار تصمیم‌گیری چند شاخصه شامل: TOPSIS و Fuzzy TOPSIS، با در نظر گرفتن حالت‌های‌ وزن‌دهی آنتروپی شانون، یکسان، تأکید بر معیار اقتصادی و تأکید بر معیار هیدرولوژیک برای روش TOPSIS و حالت وزن‌دهی آنتروپی شانون فازی برای روش Fuzzy TOPSIS ، استفاده شد. نتایج نشان داد که در روش TOPSIS و در حالت‌های وزن‌دهی یکسان، تأکید بر معیار اقتصادی و تأکید بر معیار هیدرولوژیک، سناریوی ترکیبی بشکه باران-سیستم نگهداشت زیستی و در حالت وزن‌دهی آنتروپی شانون، سناریوی بشکه باران به عنوان سناریوی برتر انتخاب شدند. همچنین در روش Fuzzy TOPSIS، سناریوی سیستم نگهداشت زیستی، رتبه اول را کسب نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Prioritization of Low-Impact Development Methods for Management of Urban Surface Runoff, Using the Fuzzy TOPSIS and TOPSIS Method (Case Study: Sepahan-Shahr Town, Isfahan)

نویسندگان [English]

  • Niloofar aghili mahabadi 1
  • Hamed Reza Zarif Sanayei 2
  • Seyed Morteza Hatefi 1
1 Civil Engineering, Faculty of Engineering, Shahrekord University, Iran
2 Assistant Professor of Civil Engineering, Faculty of Engineering, Sharekord University, Iran
چکیده [English]

In recent decades, the percentage of residential areas has increased due to the expansion of urbanization. This has led to an increase in the percentage of impermeable areas, thus increasing surface runoff in cities. Therefore, it is necessary to control surface runoff values using strategies such as low-impact development (LID) methods in cities. In this study, 6 low-impact development (LID) methods have been used, namely permeable pavement, rain barrel, infiltration trench, bio-retention system, impermeable pavement-infiltration trench and rain barrel-bio-retention system. These methods have been evaluated by 4 criteria which are: reduction of runoff volume, reduction of peak discharge of runoff, economic and social criteria. To determine the values of the economic criteria (cost), the price analysis list, and for the social criteria, a questionnaire has been used by experts in the field. In order to prioritize LID methods, the Fuzzy TOPSIS and TOPSIS multi-character decision-making criterion have been used, in terms of the weighted entropy of the fuzzy Shannon for the Fuzzy TOPSIS method and in terms of the weighted entropy, equal, emphasis on hydrological criteria and emphasis on economic criteria, for TOPSIS method. The results showed that in the TOPSIS method in terms of the weighted equal, emphasis on economic criterion and emphasis on hydrological criterion, bio-retention system & rain barrel and, in terms of the weighted entropy, rain barrel, selected as the best scenario. In the fuzzy TOPSIS method, the rain barrel scenario selected as the most efficient scenario and ranked first in the study area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Runoff
  • SWMM Model
  • LID Methods
  • Topsis
  • Fuzzy TOPSIS