مدل زمان‌روز، رویکردی متفاوت جهت شناسایی عوامل مؤثر در انتخاب وسیله افراد، نمونه موردی شهر مشهد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

افزایش جمعیت و مالکیت خودروی شخصی موجب بروز تفاوت چشم‌گیری در الگوهای جریان ترافیک در ساعات مختلف روز شده است. ازاین‌رو، اهمیت تحلیل دوره‌های مختلف زمانی با استفاده از مدل زمان‌روز به‌منظور دخیل نمودن زمان مطرح می‌شود. علی‌رغم اهمیت زمان، تعداد کمی مطالعه در این زمینه یافت شد که این موضوع نویسندگان را بر آن داشت که با کمی کردن زمان‌روز در تحلیل تقاضا، به بررسی اهمیت زمان‌روز و پرداخت مدل‌های انتخاب وسیله در اهداف مختلف سفر در بازه‌های مختلف زمانی با استفاده از مدل لوجیت چندگانه برای شهر مشهد بپردازند. در این مطالعه از اطلاعات خانوارها و ماتریس مبدا-مقصد در 253 ناحیه ترافیکی شهر مشهد (شامل مشخصات اقتصادی-اجتماعی افراد، شبکه حمل‌ونقل، کاربری زمین و خصوصیات سفر) استفاده می‌شود. نتایج نشانگر این است که نه‌تنها عوامل مؤثر بر انتخاب وسیله سفر و میزان تأثیر هر یک، در بازه‌های زمانی و اهداف مختلف سفر متفاوت است، بلکه به ازای هدف و وسیله سفر یکسان نیز، این عوامل در بازه‌های مختلف زمانی متفاوت است. افزایش سرانه مالکیت خودروی شخصی در تمامی اهداف سفر موجب افزایش تمایل استفاده کاربران از خودروی شخصی و تاکسی می‌شود، اما میزان اثرگذاری آن در بازه‌های مختلف زمانی متفاوت است. تمایل به استفاده از تاکسی در سفرهای شغلی با مسافت بیش از پنج کیلومتر به دلیل هزینه بالا و در سفرهای تحصیلی اوج ظهر به دلیل وجود سرویس مدرسه و هزینه کمتر اتوبوس کاهش می‌یابد. همچنین نسبت جمعیت دانش‌آموزان به جمعیت ساکن هر منطقه، رابطه مستقیمی با احتمال انتخاب اتوبوس در سفرهای تحصیلی دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Time of Day Model, Different Approach to Identify Effective Factors in the Mode Choice, Evidence from Mashhad

نویسندگان [English]

  • Amirreza Mamdoohi 1
  • Saeed Nasiri 1
  • MohammadHossein Abbasi 2
1 Transportation planning department, Faculty of Civil and Environmental Engineering, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Transportation Planning, Faculty of Civil and Environment Engineering, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The increase in population and car ownership caused significant differences in traffic flow patterns at different times of day. Regarding the importance of analyzing different time periods, time of day (TOD) model used to involve time. Despite the importance of time, few studies have been conducted in this field, which prompted the authors to examine the importance of TOD and calibration of mode choice models of Mashhad with different trip purposes at different time period using multinomial logit (MNL) and quantifying time of day in demand analysis. In this study, household information and origin-destination matrix of 253 traffic analysis zones of Mashhad (including socio-economic characteristics, transportation network, land use, and trip characteristics) are used. Results show that not only the effective factors in mode choice and their impacts are different in different time periods and trip purposes, but for the same purpose and mode, these factors are different in different time periods. An increase in car ownership will increase the probability of choosing both private cars and taxis for all trip purposes, but the extent of its effectiveness varies in different time periods. The likelihood of choosing taxis reduced on work trips over five kilometers in length regarding the high cost and the probability of choosing taxis at the noon peak of educational trips reduced regarding the availability of school rides and the lower cost of buses.The likelihood of choosing the bus on educational trips will increase as the ratio of student to the population of each zone increase.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Time of day model
  • Multinomial Logit
  • Demand Analysis
  • Mode Split
  • Four-step travel modeling