مقایسه کارائی مدل‌های تحلیلی VART، Gaussian و ADZ به منظور تشخیص موقعیت منبع آلودگی در رودخانه‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه مهندسی عمران-دانشگاه مراغه

چکیده

به منظور مقایسه کارائی سه مدل تحلیلی VART، Gaussian و ADZ در تخمین موقعیت ورود آلاینده‌ها به رودخانه، از یک سری داده آزمایشگاهی و چندین سری داده صحرائی که توسط USGS در رودخانه‌های مونوکیسی و آنتیاتیم برداشت شده بود، استفاده گردید. حل تحلیلی برای شرایط تزریق آنی برای مدل VART و رابطه گشتاور مرکزی مرتبه دوم مدل‌های Gaussian و ADZ بدین منظور استفاده شد و برای تمامی داده‌های آزمایشگاهی و صحرائی، ابتدا پارامتر‌های مدل‌ها استخراج شد سپس با استفاده از این پارامتر‌ها و با به کارگیری روابط مورد اشاره، تحقیق حاضر انجام شد. نتایج نشان داد که دقت مدل VART برای تشخیص منبع آلاینده برای داده‌های آزمایشگاهی برابر با 25 % و برای داده‌های رودخانه‌ای برابر با 8/4 % می‌باشد. همچنین خطای نسبی مدل قوسی نیز برای تشخیص موقعیت آلاینده رودخانه‌ای برابر با 65/1 % و همچنین میزان خطای نسبی مدل ADZ برابر با 14% محاسبه گردید که مشاهده می‌شود که دقت روش قوسی بسیار مطلوب می‌باشد. نتایج تحقیق موید این نکته بود که در عین حال که هر سه روش از کارائی مناسبی برای تشخیص منبع آلاینده در رودخانه‌ها برخوردار هستند ولی رابطه قوسی هم از دیدگاه تعداد پارامتر‌ها و هم از دیدگاه دقت محاسباتی به دو مدل دیگر برتری دارد. همچنین به منظور ارزیابی برازش منحنی‌های غلظت-زمان آزمایشگاهی و صحرائی بر روی منحنی‌های تحلیلی نیز از شاخص نش-شاتکلیف استفاده گردید و مقدار متوسط آن برای تمامی داده‌ها برابر با 97/0 محاسبه شد که نشان‌دهنده دقت بسیار مطلوب منحنی‌های تحلیلی بازسازی شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A comparison of the applicability of the theoretical VART, Gaussian, and ADZ models for pollution source identification in the rivers

نویسنده [English]

  • Jafar Chabokpour
Civil engineering department, university of Maragheh
چکیده [English]

A series of experimental data and two series of field data which have been extracted by USGS in the MONOCACY River and ANTIETAM creek have been utilized to compare source identification accuracy of the Gaussian, ADZ, and VART models. To achieve the object of the study, the theoretical solution of the VART model for sudden release, and the second-order central moment equation of the Gaussian and ADZ models have been operated For all of the experimental and field data series, firstly, all of the model parameters have been computed and then by operation of the extracted parameters and the mentioned relationships, the accuracy of them have been calculated. The results showed that the accuracy of the VART model for experimental and field data is 25% and 4.8% respectively. Also, the average relative errors of the Gaussian and ADZ models are 1.65% and 14%, respectively, which confirms the desirable accuracy of the Gaussian model. The results of the present study have been revealed that the Gaussian model in both of the model parameter numbers and the calculation accuracy is superior to the others. Also, to assess the goodness of fit between experimental and field data series and the theoretical Breakthrough curves, the average Nash-Sutcliffe parameters have been calculated about 0.97, which exhibits the favorable goodness in the fits.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tracer
  • Location of the Pollution Source
  • VART Model
  • Gaussian Model
  • ADZ model