نشریه مهندسی عمران امیرکبیر

نشریه مهندسی عمران امیرکبیر

تدوین چهارچوبی برای تعیین جریان نقدینگی خروجی پیمانکار در بستر مدل اطلاعاتی ساخت (BIM)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمدحسین سلیمی
وحید شاه حسینی
دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران.
10.22060/ceej.2026.23578.8209
چکیده
تعیین دقیق جریان نقدینگی پروژه امری حیاتی برای پیمانکاران پروژه‌های عمرانی است. در این میان جریان نقدینگی خروجی پیمانکار از اهمیت بسزایی برخوردار بوده و عدم توجه به آن می‌تواند موجب بروز چالش کمبود نقدینگی در طول پروژه برای پیمانکار شود. با گسترش ابزارهای نوین رایانه‌ای به‌ویژه مدل‌سازی اطلاعات ساخت در صنعت ساخت‌وساز، می‌توان در هرلحظه از پروژه جریان نقدینگی خروجی پیمانکار را به‌راحتی و کمتر از چند دقیقه محاسبه نمود. در این مقاله، چهارچوبی مبتنی بر مدل‌های پرداختی پیمانکار برای نیروی انسانی، ماشین‌آلات و ابزار و مصالح ارائه و در یک پروژه ساختمانی واقعی پیاده‌سازی گردید. مدل با تأکید بر مفهوم فاصله زمانی میان استفاده از منابع و پرداخت هزینه‌ آنها طراحی شده و جریان نقدینگی واقعی با نمودار هزینه کل مقایسه شد. نتایج نشان می‌دهد که منشأ اصلی تفاوت میان نمودار هزینه کل و جریان نقدینگی خروجی، اختلاف زمانی میان ثبت هزینه‌ها و پرداخت واقعی است. این تأخیر باعث ایجاد پیک‌های نقدینگی در هزینه‌های سرمایه‌بر و گسسته مانند مصالح می‌شود، در حالی که هزینه‌های پیوسته مانند نیروی انسانی تنها تغییرات جزئی زمانی ایجاد می‌کنند. استفاده از نمودار هزینه کل برای برآورد سودآوری، خطای محدودی حدود ۰.۳ تا ۲.۱ درصد دارد. با این حال، نیاز نقدینگی واقعی پیمانکار به دلیل تأخیر در پرداخت هزینه‌های مصالح می‌تواند تا ۶۴ درصد بیش‌برآورد شود، در حالی که پرداخت نیروی انسانی عمدتاً تنها باعث شیفت‌های زمانی جزئی در جریان نقدینگی می‌شود. بنابراین، مدیریت فعال پرداخت مصالح و چانه‌زنی با تأمین‌کنندگان ریسک کمبود نقدینگی را کاهش داده و تصمیم‌گیری مالی را بهبود می‌بخشد.
کلیدواژه‌ها
مدل‌سازی اطلاعات ساخت
جریان نقدینگی خروجی پیمانکار
هزینه‌های منابع پروژه
مدل‌های پرداختی
سودآوری
موضوعات

عنوان مقاله English

A Framework for Determining Contractor’s Cash Outflow Based on Building Information Modeling (BIM)

نویسندگان English

Mohammad Hossein Salimi
Vahid Shahhosseini
PhD student, Construction Engineering and Management, Faculty of Civil Engineering and Environment, Amirkabir University of Technology
چکیده English

Accurate determination of project cash flow is vital for contractors in construction projects. Among cash flows, the contractor’s cash ouflow is particularly important, and neglecting it can lead to liquidity shortages during the project. With the advancement of modern computational tools, especially Building Information Modeling (BIM) in the construction industry, the contractor’s cash ouflow can be calculated at any moment of the project easily and within minutes. This paper presents a framework based on contractors’ payment models for labor, equipment, and materials, which was implemented in a real construction project. The model is designed with an emphasis on the time lag between resource utilization and cost payment, and the actual cash flow is compared with the total cost curve. The results indicate that the primary source of discrepancy between the total cost curve and the outflow cash flow is the time difference between recording costs and actual payments. This delay creates liquidity peaks in capital-intensive and discrete costs such as materials, while continuous costs, such as labor, only cause minor temporal variations. Using the total cost curve to estimate profitability introduces a limited error of approximately 0.3 to 2.1%. However, the contractor’s actual cash requirement due to delays in material payments can be overestimated by up to 64%, whereas labor payments mainly cause only minor shifts in cash flow. Therefore, active management of material payments and negotiation with suppliers can reduce liquidity risk and improve financial decision-making.

کلیدواژه‌ها English

BIM, Contractor&rsquo
s Cash Outflow, Project Resources Cost, Payment Models, Profitability
[1] M. Aliparast, Predicting and optimizing construction projects cash flow, Pazhohandegan rah danesh Publising, Ahvaz, Iran, 2016 (in persian).
[2] A. Etehad, Knowledge of contracting profession, Behineh Publishing, Tehran, Iran, 2005 (in persian).
[3] M. Aliparast, J. Salahshoor, M. Aliparast, Optimizing construction projects cash flow using linear programming techniques, in:  The National Conference On Civil Engineering And Substainable Development, Estahban, Iran, 2011 (in persian).
[4] I.R.o.I. National Budget and Planning Organization, Base Unit Price List for Buildings, Year 1404, National Budget and Planning Organization, 2025 (in persian).
[5] M. Ravanshadniya, B. Esmaeili, M.t. Banki, Predicting construction projects cash flow, in:  National Conference on the Development of the Executive System of Civil, Industrial and Urban Projects, Tehran, Iran, 2007 (in persian).
[6] M.O. Kim, H.K. Park, The algorithm of cash flow forecasting in planning stage for construction project, in:  2012 IEEE International Conference on Management of Innovation & Technology (ICMIT), IEEE, 2012, pp. 674-677.
[7] S. Hanaoka, H.P. Palapus, Reasonable concession period for build-operate-transfer road projects in the Philippines, International Journal of Project Management, 30(8) (2012) 938-949.
[8] V. Mohagheghi, S.M. Mousavi, B. Vahdani, Analyzing project cash flow by a new interval type-2 fuzzy model with an application to construction industry, Neural Computing and Applications, 28(11) (2017) 3393-3411.
[9] S.M.A. Tabei, M. Bagherpour, A. Mahmoudi, Application of fuzzy modelling to predict construction projects cash flow, Periodica Polytechnica Civil Engineering, 63(2) (2019) 647-659.
[10] D. Kuchta, A. Zabor, Fuzzy modelling and control of project cash flows, Journal of Intelligent & Fuzzy Systems, 42(1) (2022) 155-168.
[11] R. Stanley, D. Thurnell, The benefits of, and barriers to, implementation of 5D BIM for quantity surveying in New Zealand, (2014).
[12] A. Aibinu, S. Venkatesh, Status of BIM adoption and the BIM experience of cost consultants in Australia, Journal of Professional Issues in Engineering Education and Practice, 140(3) (2014) 04013021.
[13] E. Plebankiewicz, K. Zima, M. Skibniewski, Analysis of the first Polish BIM-Based cost estimation application, Procedia Engineering, 123 (2015) 405-414.
[14] D. Kehily, Embedding life cycle costing in 5D BIM, (2017).
[15] M. Marzouk, S. Azab, M. Metawie, BIM-based approach for optimizing life cycle costs of sustainable buildings, Journal of cleaner production, 188 (2018) 217-226.
[16] C. Lau, M.-x. Yang, L. Allan, C.J. Ku, Cost analysis of equipment in a building using BIM-based Methods, in:  ISARC. Proceedings of the International Symposium on Automation and Robotics in Construction, IAARC Publications, 2018, pp. 1-5.
[17] M. Abdel-Hamid, H.M. Abdelhaleem, Project cost control using five dimensions building information modelling, International Journal of Construction Management, 23(3) (2023) 405-409.
[18] S. Yilmaz, D. Kumar, S. Hada, S. Demirkesen, C. Zhang, H. Li, A PMBOK-based construction cost management framework for BIM integration in construction projects, International Journal of Construction Management, (2024) 1-15.
[19] H. Kim, F. Grobler, Preparing a construction cash flow analysis using building information modeling (BIM) technology, Journal of Construction Engineering and Project Management, 3(1) (2013) 1-9.
[20] H.T.T. Le, T.D. Cong, Bim-integrated system: a successful alternative for estimating cash flow in building projects, ASEAN Engineering Journal, 13(4) (2023) 103-112.
[21] A. Mahboob, A. Rathnasinghe, A. Ekanayake, P. Tennakoon, Evaluating BIM’s Role in Transforming Cash Flow Forecasting Among Construction SMEs: A Saudi Arabian Narrative, Sustainability, 16(23) (2024) 10221.
[22] V. Abma, A. Farhana, S. Rachmawati, Cash flow simulation planning based on building information modeling for construction projects, in:  AIP Conference Proceedings, AIP Publishing, 2024.
[23] H.T.T. Le, BIM-Integrated System: A Successful Alternative for Calculating Cash Flow in Large-Scale Projects, in:  International Conference series on Geotechnics, Civil Engineering and Structures, Springer, 2024, pp. 201-209.
[24] M. Tavakolan, S. Nikoukar, A BIM and simulation-based finance scheduling method for the steel structure construction project, KSCE Journal of Civil Engineering, 29(5) (2025) 100124.
نشریه مهندسی عمران امیرکبیر
دوره 58، شماره 1
1405
صفحه 95-118