دانشگاه صنعتی امیرکبیر نشریه مهندسی عمران امیرکبیر 2588-297X 58 6 2026 08 23 Quantitative Analysis of Shoreline Change and Its Management Implications (Case Study: Northern Coasts of the Persian Gulf) تحلیل کمّی تغییرات خط ساحلی و پیامدهای مدیریتی آن (مطالعه موردی: سواحل شمالی خلیج‌فارس) 6200 10.22060/ceej.2026.25632.8439 FA مرتضی بختیاری دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر مصطفی احمدی 1- دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی سواحل، بنادر و سازه های دریایی، دانشکده مهندسی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، آرزو سلیمانی دانش‌آموخته دکتری تخصصی آلودگی محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران، Journal Article 2026 03 23 This study separates the regional shoreline-change tendency from local positional uncertainty along Mal-Khalifeh–Chahak. Four shorelines derived from TM, ETM Plus, and OLI imagery acquired in 1993, 2002, 2013, and 2023 were analysed along 300 transects spaced at 50 m using NSM, EPR, LRR, and SCE. Erosion dominance was tested with an exact binomial test and moving-block bootstrap, while NSM–LRR concordance, transect-spacing sensitivity, and uncertainty propagation were assessed. Mean NSM, EPR, LRR, and SCE were −26.01 m, −0.87 m yr−1, −0.48 m yr−1, and 48.62 m, respectively. Under the NSM<−5 m threshold, 238 transects (79.3%) were erosional, with a spatial-dependence-aware 95% block-bootstrap interval of 67.7–89.0%. NSM and LRR were strongly correlated (Pearson r=0.958) and agreed in direction at 237 transects (79.0%); however, 60 transects (20.0%) had opposite directions. Twenty transects combined high SCE with |LRR|≤0.25 m yr−1, indicating substantial mobility without a persistent linear tendency. A nominal 15.85 m uncertainty per shoreline propagated to 22.42 m for NSM and 0.75 m yr−1 for EPR. Independent validation of the 2023 Landsat shoreline against a Google Earth shoreline dated 23 June 2023 produced a bias of +11.80 m, MAE of 14.68 m, and RMSE of 17.32 m across 280 transects; 95% of absolute offsets were below 30 m. The regional erosional tendency is therefore robust, whereas local interpretation requires tide-matched imagery and field data. هدف این پژوهش، تفکیک روند منطقه‌ای تغییر خط ساحلی از عدم‌قطعیت موضعی در بازه مال‌خلیفه–چاهک است. چهار خط ساحلی حاصل از تصاویر TM، ETM Plus و OLI در سال‌های 1993، 2002، 2013 و 2023 با شاخص‌های NSM، EPR، LRR و SCE در امتداد 300 ترانسکت 50 متری تحلیل شد. افزون بر آمار توصیفی، غلبه فرسایش با آزمون دوجمله‌ای و بوت‌استرپ بلوکی، همگرایی NSM و LRR حساسیت فاصله ترانسکت و انتشار عدم‌قطعیت مکانی ارزیابی گردید. میانگین NSM برابر 26/01- متر، EPR برابر 0/87- متر بر سال، LRR برابر 0/48- متر بر سال و SCE برابر 48/62 متر بود. بر اساس آستانه NSM<−5 متر، 238 ترانسکت (79/3 درصد) فرسایشی بودند و فاصله اطمینان 95 درصد بوت‌استرپ بلوکی این نسبت 67/7 تا 89/0 درصد به‌دست آمد. همبستگی پیرسون NSM و LRR برابر 0/958 و توافق جهت آن‌ها در 237 ترانسکت (79/0 درصد) بود؛ با این‌حال، 60 ترانسکت (20/0 درصد) واگرایی جهت داشتند. بیست ترانسکت نیز SCE زیاد و |LRR|≤0/25 متر بر سال داشتند که نشان‌دهنده تحرک زیاد بدون روند خطی پایدار است. عدم‌قطعیت اسمی 15/85 متر برای هر خط به عدم‌قطعیت 22/42 متر در NSM و 0/75 متر بر سال در EPR منجر شد. اعتبارسنجی مستقل خط 2023 با خط Google Earth مورخ 23 ژوئن 2023 در 280 ترانسکت، Bias، MAE و RMSE را به‌ترتیب 11/80+، 14/68 و 17/32 متر نشان داد و 95 درصد خطاهای مطلق کمتر از 30 متر بود. بنابراین، غلبه فرسایش در مقیاس منطقه‌ای پایدار است، اما تفسیر موضعی به تصاویر هم‌زمان با جزرومد و داده‌های میدانی نیاز دارد. https://ceej.aut.ac.ir/article_6200_dd409260aea46a90e61b9a69fb9726ef.pdf