دانشگاه صنعتی امیرکبیر نشریه مهندسی عمران امیرکبیر 2588-297X 57 9 2025 11 22 Laboratory Investigation of Biological and Chemical Stabilization of Sandy Soil in the Presence of Fine-Grained Soil بررسی آزمایشگاهی تثبیت زیستی و شیمیایی بر روی خاک ماسهای در حضور خاک ریزدانه 1643 1666 5964 10.22060/ceej.2026.23805.8224 FA حلیمه نامداری دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، سمنان، ایران محسن کرامتی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، سمنان، ایران فهیمه رفیعی دانشکده فنی و مهندسی دامغان، دامغان، سمنان، ایران. Journal Article 2025 01 12 Chemical stabilization of soil is a widely used method for improving the geotechnical properties of problematic soils, such as increasing bearing capacity and reducing permeability. Recently, environmental concerns related to this method have led researchers to use more environmentally friendly methods. In this study, the performance of biopolymers, guargum and xanthangum, as biological stabilizers was compared to chemical stabilization using cement and lime. Unconfined compressive strength(UCS)tests were conducted on sand samples mixed with varying percentages of kaolin clay(0, 10, 15, 20, and 25% by weight). The samples were stabilized using different concentrations of guar gum and xanthan gum(0.5%, 1%, 1.5%, and 2% by weight), as well as cement(5%, 10%, and 15% by weight) and lime (4%, 6%, 8%, and 10% by weight). The effect of curing time(7, 14, and 28 days) on the compressive strength of the stabilized samples was also evaluated. The results revealed that increasing the concentration of cement, guargum, and xanthangum improved the compressive strength, whereas for limestabilization, the maximum strength was observed at an 8% lime content. Additionally in samples stabilized with guargum and xanthangum, increasing the concentration and curing time led to an increase in compressive strength, such that guargum performed better than xanthangum. The use of biopolymers significantly enhanced the unconfined compressive strength of the soil and could serve as a viable alternative to chemical stabilizers. However the results indicated that in biologicalstabilization, while increasing clay content and additive concentration enhanced the strength, the rate of strength improvement decreased as the clay percentage increased تثبیت شیمیایی خاک یکی از روش‌های متداول برای بهبود خواص ژئوتکنیکی خاک‌های مسئله‌دار، از جمله افزایش ظرفیت باربری و کاهش نفوذپذیری، می باشد. اخیرا، نگرانی‌های زیست‌محیطی مرتبط بااین روش، موجب استفاده پژوهشگران از روش‌های سازگارتر با محیط زیست شده‌ است. در این پژوهش، عملکرد بیوپلیمرهای گوارگام و زانتان‌گام به‌عنوان روش‌های تثبیت زیستی، در مقایسه با تثبیت شیمیایی با سیمان و آهک، بررسی شد. آزمایش تک‌محوری برای تعیین مقاومت فشاری محصور نشده نمونه‌های ماسه مخلوط با درصدهای وزنی مختلف خاک رس کائولن (0، 10، 15، 20 و 25 درصد) انجام شد. نمونه‌ها با غلظت‌های مختلف گوارگام و زانتان‌گام (5/0، 1، 5/1 و 2 درصد وزنی) و همچنین سیمان (5، 10 و 15 درصد وزنی) و آهک (4، 6، 8 و 10 درصد وزنی) تثبیت شدند. تاثیر زمان عمل‌آوری (7، 14 و 28 روز) نیز بر مقاومت فشاری نمونه‌ها بررسی شد. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت سیمان، گوارگام و زانتان‌گام، مقاومت فشاری بهبود می‌یابد، درحالی‌که در تثبیت با آهک، حداکثر مقاومت فشاری در غلظت 8 درصد مشاهده شد. همچنین، در نمونه‌های تثبیت‌شده با گوارگام و زانتان‌گام، افزایش غلظت و زمان عمل‌آوری منجر به افزایش مقاومت فشاری شد، به‌طوری‌که گوارگام عملکرد بهتری نسبت به زانتان‌گام داشت. به‌کارگیری بیوپلیمرهای گوارگام و زانتان‌گام به‌طور مؤثری موجب افزایش مقاومت فشاری محصور نشده خاک شده و می‌تواند جایگزین مناسبی برای مواد شیمیایی باشد. با این حال، نتایج نشان داد که در روش تثبیت زیستی، هرچند افزایش میزان رس و غلظت افزودنی موجب افزایش مقاومت می‌شود، اما نرخ رشد مقاومت با افزایش درصد رس کاهش می‌یابد. https://ceej.aut.ac.ir/article_5964_c67ba7c4c5c0cd4cc3e3a7146fe5c015.pdf