دانشگاه صنعتی امیرکبیر نشریه مهندسی عمران امیرکبیر 2588-297X 53 8 2021 10 23 Laboratory Study of the Hydraulics of Flow in Gabion Stepped Weirs بررسی آزمایشگاهی هیدرولیک جریان در سرریزهای پله‌ای توری‌سنگی 3169 3186 3902 10.22060/ceej.2020.17256.6502 FA فرزین سلماسی Tabriz University, Agricultural faculty, Irrigation department 0000-0002-1627-8598 سینا رازی دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه تبریز علی حسین زاده دلیر گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز 0000-0003-2359-3921 Journal Article 2019 10 20 <strong>In this study, different components that affect energy dissipation on flow over gabion-stepped spillways were investigated using physical models, and comparisons were made with the other studies. Flow over gabion spillway was conducted in both through flow and overflow simultaneously. The discharge is in the range of 5 to 65 liters per second.  Uniform particles with three medium diameters of 10, 25, and 40 mm were used. The height and width of the physical models were 60 and 40 cm, respectively, with 3 steps and the downstream slope of weirs was 1:1, 1:2, and 1:3 (<em>V</em>: <em>H</em>). Tow end sills including rectangular and inclined shapes were used. The results showed that the effect of end sills in gabion-stepped weirs with lower slope is more than that of weirs comprising higher slope. The effect of the end sills on the energy dissipation in the weir for <em>d₅₀</em>=40 mm and <em>S</em>=1:2 is about 10% more than the weir with <em>d₅₀</em>=10 mm and <em>S</em>=1:1. In weir including <em>d₅₀</em>=10 mm and <em>S</em>=1:2 is about 30 to 35 percent more than the weir with <em>d₅₀</em>=10 mm and <em>S</em>=1:1. Therefore, the existence of end sills in the weirs with the body of materials of <em>d₅₀</em>=10 and 40 mm have the highest and the least effects on the energy dissipation. On the other hand, the effect of the rectangular end sill on the energy loss is about 3-4% more than that the effect of the triangular end sill.</strong> در این تحقیق با استفاده از مدل فیزیکی، مؤلفه­های مختلفی که بر روی اُفت انرژی جریان عبوری از روی سرریزهای پله­ای توری­سنگی مؤثر هستند، مطالعه و با نتایج دیگر محققان نیز مقایسه صورت گرفته است. جریان عبوری از سرریز توری­سنگی هم به صورت درون­گذر و هم به صورت روگذر انجام گرفت. دامنه دبی بکار رفته در این تحقیق در محدوده 5 الی 65 لیتر بر ثانیه است. از ذرات یکنواخت با سه قطر متوسط 10، 25 و 40 میلی­متر استفاده شد. ارتفاع و عرض مدل­های فیزیکی ساخته شده از سرریز پلکانی توری­سنگی به ترتیب 60 و 40 سانتی­متر، با پله­های 3 تایی و شیب­نمای پایین­دست سرریزها (افقی: عمودی) 1:1، 1:2 و 1:3 هستند. آستانه­های انتهایی به کار گرفته شده مستطیلی و شیب­دار هستند. نتایج نشان داد که تأثیر آستانه­ها در سرریزهای پله­ای توری­سنگی با شیب­نمای پایین­دست کمتر، بیشتر از حالتی است که سرریز دارای شیب­نمای پایین­دست تندتر است. تأثیر آستانه­ها بر اُفت انرژی جریان در سرریز با مصالح 40 میلی­متر و شیب­نمای پایین­دست 1:2 حدود 10 درصد بیشتر از همان سرریز با شیب­نمای پایین­دست 1:1 بوده و در سرریز با مصالح 10 میلی­متر و شیب­نمای پایین­دست 1:2 حدود 30 الی 35 درصد بیشتر از همان سرریز با شیب­نمای پایین­دست 1:1 است. لذا وجود آستانه­ها در سرریز پله­ای با بدنه مصالح 10 و 40 میلی­متر به ترتیب بیشترین و کمترین تأثیر را بر اُفت انرژی جریان دارند. از طرفی تأثیر آستانه مستطیلی بر اُفت انرژی جریان حدود 3 الی 4 درصد بیشتر از تأثیر آستانه مثلثی است. https://ceej.aut.ac.ir/article_3902_1517c8664be296f0d87d9e5fc54fdd60.pdf