دانشگاه صنعتی امیرکبیر نشریه مهندسی عمران امیرکبیر 2588-297X 51 1 2019 04 21 Effect of Leachate pH on the Collapse Potential and Shear Strength Parameters of Collapsible Soils بررسی تاثیر pH شیرابه بر میزان فروریزش و پارامترهای مقاومت برشی خاک های رمبنده 45 58 2866 10.22060/ceej.2018.12963.5301 FA محمد علی خدابنده دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست (ژئوتکنیک)، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران محسن کرامتی دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست (ژئوتکنیک)، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران سید مهدی حسینی دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست (ژئوتکنیک)، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران صابر نوکنده دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست (ژئوتکنیک)، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران Journal Article 2017 06 04 <span>Collapse soils have a stable loose honeycomb-type structure in a low degree of saturation which is susceptible to a large reduction in total volume or collapse upon wetting. The aim of this study is to evaluate the collapse potential and shear strength parameters due to saturation of soil caused by the infiltration of contaminants including leachate wastewater and chemicals into the soil. Since the separation of leachate components is difficult, especially with change of ingredients and pH in long time, the two factors sulfuric acid and sodium hydroxide were used as representatives of the leachate in the pH of 1 to 14. Furthermore, collapse tests and direct shear tests were performed on soil samples which were saturated by leachate. Experimental results show that leachate with a low pH or acidic solutions increase the soil collapse potential; on the other hand, leachate with a high pH or alkaline solutions cause less soil collapse. Variation range of soil collapse in acidic solution was much more than alkaline solution. Direct shear test results demonstrate that acidic leachate increase the soil cohesion and reduce the internal friction angle of soils; however, alkaline leachate reduce the soil cohesion and increase the friction angle of soils. </span> خاک‌های رمبنده جزء خاک‌های مساله‌دار هستند که تحت تنش یکسان، با افزایش درصد رطوبت میزان کاهش حجم بسیار زیادی از خود نشان می‌دهند. هدف از این پژوهش ارزیابی پتانسیل رمبندگی و پارامترهای مقاومت برشی این خاک‌ها در اثر اشباع شدگی ناشی از نفوذ آلاینده‌هایی از قبیل شیرابه‌ها و پساب‌ها و مواد شیمیایی به خاک است. خاک مورد استفاده در این پژوهش خاک لس منطقه کلاله استان گلستان می‌باشد که در رده CL قرار می‌گیرد. از آنجا که امکان تفکیک اجزای شیرابه مخصوصا در عمرهای مختلف و با pH های متفاوت وجود نداشت، بنابراین از دو عامل اسید سولفوریک و سدیم هیدروکسید به عنوان نمایندگان شیرابه و در pH های مختلف استفاده شد و آزمایش‌های فروریزش و برش مستقیم بر روی نمونه‌های خاک و در شرایط اشباع با شیرابه‌ها انجام گردید. همچنین تاثیر درصد آلودگی بر میران فروریزش خاک بررسی شد. نتایج آزمایش‌های فروریزش نشان می‌دهند که شیرابه‌های با pH پایین و اسیدی باعث افزایش پتانسیل رمبندگی خاک شده و شیرابه‌های با pH  بالا و قلیایی، رمبندگی کمتری را ایجاد می‌کنند به نحوی که در 1pH= مقدار 08/5 درصد افزایش فروریزش و در 14pH= مقدار 04/2 درصد کاهش فروریزش نسبت به 7pH= در خاک مشاهده می‌شود، بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که دامنه تغییرات پتانسیل رمبندگی خاک در pH های پایین و اسیدی بسیار بیشتر از pH های بالا و قلیایی است. نتایج آزمایش‌های برش مستقیم نشان می‌دهند که باکاهش pH شیرابه چسبندگی خاک افزایش یافته و با افزایش pH چسبندگی خاک کاهش می‌یابد به گونه‌ای که در 1pH= مقدار 82% افزایش چسبندگی و در 14pH= مقدار 44% کاهش چسبندگی نسبت به 7pH= مشاهده می‌شود. در خصوص زاویه اصطکاک داخلی عکس این مطلب صادق است یعنی با کاهش pH شیرابه زاویه اصطکاک داخلی خاک کاهش یافته و با افزایش pH شیرابه زاویه اصطکاک داخلی خاک افزایش می‌یابد به گونه‌ای که در 1pH= مقدار 46/2 درجه کاهش و در 14pH= مقدار 39/6 درجه افزایش در زاویه اصطکاک داخلی نسبت به 7pH= مشاهده می‌شود. https://ceej.aut.ac.ir/article_2866_801fd8c2a4e79c1d24a40dc735c051ae.pdf